Publikacje

MNiSW stworzyło pierwszą interaktywną „Mapę inwestycji w obszarze nauki i szkolnictwa wyższego”

28 kwietnia 2012 | Autor

W Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego powstała pierwsza interaktywna „Mapa inwestycji w obszarze nauki i szkolnictwa wyższego”. Mapa pokazuje nowe laboratoria, wirtualne biblioteki, powstające centra naukowe i nowoczesne kampusy. W ostatnich latach ponad 18,6 mld zł przeznaczono na inwestycje w nowoczesną infrastrukturę, która ma służyć nauce i uczelniom. Wszystkie zrealizowane projekty znajdziemy na interaktywnej mapie. Ma być ona także aktualizowana wraz z postępem realizacji projektów i powstawania nowych. Na „Mapie inwestycji w obszarze nauki i szkolnictwa wyższego” odnajdziemy również największe inwestycje w ostatnich latach na polskich uczelniach. Tutaj pierwsze miejsce należy do Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Kolejne do Politechniki Warszawskiej i do Uniwersytetu Warszawskiego. Z mapy odczytamy także, że w ostatnich latach największe nakłady na infrastrukturę ponoszone były w naukach medycznych, ścisłych, technicznych i przyrodniczych.

Więcej na stronie: http://www.nauka.gov.pl



Agresja w szkole

30 marca 2012 | Autor

Czy nauczyciel czuje się bezpiecznie w klasie?  Co może grozić uczniowi, który ubliża nauczycielowi, obraża go i poniża?

Uczniowie coraz rzadziej czują respekt przed nauczycielami. Są wobec nich wulgarni i agresywni.  W samym powiecie grajewskim w ostatnim półroczu doszło do dwóch tego typu przypadków. Konsekwencje takiego zachowania mogą być jednak poważne. (więcej…)



Urlopy i zasiłki macierzyńskie 2012

22 marca 2012 | Autor

 Urlop macierzyński

W ubiegłym roku po urodzeniu jednego dziecka kobiety mogły liczyć na 20 tygodni urlopu macierzyńskiego. Po urodzeniu dwójki dzieci matce przysługiwało 31 tygodni, a w przypadku każdego kolejnego, czas urlopu zwiększał się o 2 tygodnie i tak aż do 37 tygodni po urodzeniu pięciorga lub więcej dzieci. Od stycznia 2012 r. czas dodatkowego urlopu macierzyńskiego i urlopu ojcowskiego został wydłużony.
W roku bieżącym wymiar dodatkowego urlopu macierzyńskiego (lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego przysługującego rodzicom adopcyjnym i zastępczym) wynosi cztery tygodnie, w przypadku urodzenia jednego dziecka. W związku z tym matce przysługuje łącznie 24 tygodnie urlopu. Czas dodatkowego urlopu macierzyńskiego ulegnie wydłużeniu w roku 2014 do 6 tygodni.  Z kolei, urlop ojcowski wynosi dwa tygodnie, a jeszcze w 2011 r. trwał jeden tydzień. (więcej…)



Polityka rodzinna na poziomie samorządu

21 marca 2012 | Autor
sxc.hu

Obok polityki rodzinnej ogólnopaństwowej istnieje także jej wymiar samorządowy. Samorząd, miasto, gmina dysponują szeregiem instrumentów, za pomocą których mogą wpływać na życie rodzin i czynić je łatwiejszym. Wiele miast stworzyło programy wspierania dużych rodzin – choćby Warszawa, Kraków, Gdańsk, Wrocław. (więcej…)



Koalicja dla Rodziny

19 marca 2012 | Autor

Prezentujemy treść porozumienia podpisanego przez organizacje pozarządowe zajmujące się polityką rodzinną. Dzięki powołaniu Koalicji dla Rodziny będziemy mogli wspólnie działać na rzecz wspierania inicjatyw mogących poprawić sytuację rodziny w Polsce.

KOALICJA DLA RODZINY

Fundacja Forum Europa Przyszłość Energia
oraz
Stowarzyszenie Kujawsko – Pomorskie XXI
Polskie Towarzystwo ADHD
Europejskie Centrum Inicjatyw Obywatelskich
Instytut Analiz Społeczno-Gospodarczych im. Eugeniusza Kwiatkowskiego
Stowarzyszenie Wspólna Europa
Fundacja Pomocy Rodzinom i Rozwoju Przedsiębiorczości „Mentor”
Stowarzyszenie „Projekt Śląsk”
Fundacja Pomocy Dzieciom „Świat to za mało”
Stowarzyszenie Teraz Warszawa
Stowarzyszenie Ludzi Aktywnych „Horyzonty”

Postanawiają wspólnie działać na rzecz poprawy sytuacji polskich rodzin,
opracowywania propozycji korzystnych dla nich rozwiązań,
zabiegania o ich realizację
i wspierania polityki rodzinnej we wszelkich możliwych wymiarach.

Uważamy, że:

1.    Państwo powinno być zainteresowane rozwojem demograficznym.
2.    Prowadząc politykę rodzinną państwo nie powinno ograniczać praw rodziny, a służyć jej pomocą.
3.    Polityka rodzinna musi być oddzielona od pomocy społecznej i walki z patologiami.
4.    Polityka podatkowa państwa musi sprzyjać rodzinie, ponieważ podatek
w rzeczywistości płaci cała rodzina, a nie poszczególne osoby – w ekonomii funkcjonuje pojęcie „gospodarstwa domowego”.
5.    Rodzina powinna mieć możliwość samodzielnego decydowania, w jaki sposób
i w jakim stopniu wykorzystać wsparcie państwa, które powinno być włączane wówczas, kiedy rodzina tego potrzebuje.
6.     Zmiana zasad polityki rodzinnej państwa to cel do realizacji w najbliższych 4-5 latach, co wymaga szeregu reform strukturalnych. Po tym okresie będzie już za późno na zmiany, ponieważ sytuacja demograficzna ulegnie trwałemu pogorszeniu.
7.    Ważnym elementem polityki rodzinnej musi być system wsparcia dla matek powracających do pracy po urodzeniu dziecka.

8.    Z uprawnień wynikających z polityki rodzinnej państwa powinny korzystać wszystkie rodziny. Jeśli ma ona charakter socjalnej pomocy finansowej ze strony państwa, to
w jej dystrybucji powinny być brane pod uwagę warunki finansowe rodziny.
9.    Polityka rodzinna musi być traktowana jako priorytetowy cel rozwoju kraju.
W obecnych warunkach finansowych państwa, środki na politykę rodzinną powinny być w pierwszym rzędzie uzyskiwane w procesie reform budżetowych i zwiększenia efektywności wykorzystania już dostępnych środków.
10.    System edukacji dzieci i młodzieży powinien podlegać transparentnej ocenie jakości nauczania, co zwiększyłoby szanse młodego pokolenia na znalezienie pracy i sukces zawodowy na zglobalizowanym rynku pracy.

Do realizacji powyższych celów Koalicja dla Rodziny będzie dążyć poprzez:

1.    Założenie portalu z monitoringiem aktów prawnych dotyczących polityki na rzecz rodziny, współkształtowanie platformy informacyjnej „Obserwatorium Rodzinne”.
2.    Wspólne działanie na rzecz przyjmowania rozwiązań prawnych, podatkowych i innych, których celem jest wspieranie rodziny i poprawa sytuacji demograficznej Polski.
3.    Oddziaływanie na rząd i parlamentarzystów oraz inne władze publiczne w celu realizacji przez nie zobowiązań dotyczących polityki na rzecz rodziny.
4.    Podejmowanie wspólnych akcji interwencyjnych.
5.    Organizowanie seminariów dla prasy lokalnej i regionalnej o problemach polityki rodzinnej.
6.    Przygotowywanie projektów stanowisk w poszczególnych sprawach, będących przedmiotem interwencji.

Warszawa, 17.03.2012 r.



Rodziny miejskie i wiejskie – analiza

19 marca 2012 | Autor

Przemiana ustrojowa i wprowadzenie gospodarki wolnorynkowej w Polsce istotnie wpłynęły na sposób myślenia o roli rodziny w społeczeństwie. Zmienił się także jej charakter i oczekiwania w stosunku do poszczególnych jej członków. Współczesny obraz polskiej rodziny nie odbiega znacznie od wzorców zachodnioeuropejskich. Jednak zdecydowanie częściej niż w krajach zachodnich  Polacy deklarują, iż rodzina jest dla nich najważniejszą wartością. Wyniki badań CBOS-u (2008, 2010) oraz GUS-u (2007) wskazują, że wśród Polaków powszechne jest przekonanie (92% wskazań), że do prawdziwego szczęścia człowiek potrzebuje rodziny. Co dziesiąty dorosły Polak (10%) ma w planach na najbliższe lata założenie własnej rodziny.

(więcej…)



O polityce rodzinnej na świecie

17 marca 2012 | Autor

05.2008  – “Report on the Evolution of the Family in Europe 2008”  – Institute of Family Policies (IFP):
https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=sites&srcid=ZGVmYXVsdGRvbWFpbnx3ZWJlbGZhY3xneDo0MDU1OTUwZTZlYTgyMzUy

05.2008 – “La transition en cours dans la garde et l’éducation de l’enfant. Tableau de classement des services de garde et d’éducation des jeunes enfants dans les pays économiquement avancés” – UNICEF:
http://www.unicef-irc.org/publications/pdf/rc8_fre.pdf

2009 – „National reports on the demographic development in 2007”. Opis sytuacji demograficznej w poszczególnych krajach (brak Polski)  –  Eurostat:
https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=sites&srcid=ZGVmYXVsdGRvbWFpbnx3ZWJlbGZhY3xneDo0Mzg4Yzc1Nzg2NTJjMDZl

01.07.2009 – “Doing Better for Children” – Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD):
http://www.oecd.org/document/12/0,3746,en_2649_34819_43545036_1_1_1_1,00.html

27.04.2011 – “Doing Better for Families” – Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD):
http://www.oecd.org/document/49/0,3746,en_2649_34819_47654961_1_1_1_1,00.html

(więcej…)



O polskiej polityce rodzinnej

16 marca 2012 | Autor

Prezentujemy listę dokumentów dotyczących problematyki polskiej polityki rodzinnej.

 

17.06.2009 – „Polska 2030: Wyzwania rozwojowe” – Zespół Doradców Strategicznych Prezesa Rady Ministrów warszawa, 19 czerwca 2008 r. – „Sytuacja demograficzna”, s. 46-89:
http://www.premier.gov.pl/files/file/Dokumenty/PL_2030_wyzwania_rozwojowe.pdf

9-10.03.2010 – Raport z konferencji „Polska dla Rodziny – Rodzina dla Polski” – Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Związek Dużych Rodzin „Trzy Plus”:
http://www.konferencja-crzl.pl/raport/

23.08.2011 – „Młodzi 2011” – Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Michał Boni, Krystyna Szafraniec :
http://www.premier.gov.pl/centrum_prasowe/wydarzenia/raport_quot_mlodzi_2011_quot_,7530/

23.09.2011 – „Jakość życia i spójność społeczna 2011” (wstępna analiza wyników badania ankietowego)”Główny Urząd Statystyczny – Departament Badań Społecznych i Warunków Życia, Urzędem Statystycznym w Łodzi:
http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PUBL_wz_jakosc_zycia_i_spojnosc_spoleczna_2011_-_wstepna_analiza_wynikow_badania_ankietowego.pdf

30.09.2011 – „Diagnoza społeczna 2011” – Rada Monitoringu Społecznego, Janusz Czapiński, Tomasz Panek:
http://www.diagnoza.com/pliki/raporty/Diagnoza_raport_2011.pdf

16.11.2012 – „Jak wspierać rodzicielstwo w Polsce?” – Prezydent RP, Forum Debaty Publicznej  „Solidarne Społeczeństwo. Bezpieczna rodzina”  – materiały ze spotkań:
http://www.prezydent.pl/dialog/fdp/solidarne-spoleczenstwo-bezpieczna-rodzina/materialy/

14.02.2012 – „Jak wspierać odpowiedzialne rodzicielstwo w Polsce?”  – Prezydent RP, Forum Debaty Publicznej  „Solidarne Społeczeństwo. Bezpieczna rodzina”  – materiały ze spotkań:
http://www.prezydent.pl/dialog/fdp/solidarne-spoleczenstwo-bezpieczna-rodzina/materialy/



Podatki a wizja rodziny polskiej AD 2012. Czy młodzi będą pobierać się dopiero po urodzeniu drugiego dziecka?

15 marca 2012 | Autor

Z dużym zainteresowanie przyjąłem informacje o uruchomieniu „Obserwatorium Rodzinnego”. Jest to inicjatywa warta wsparcia szczególnie w chwili, gdy rządzący od lat jakby mniej byli zainteresowani poważną debatą nad stanem polskich rodzin. Jeśli już problematyka rodzinna pojawia się w działaniach rządzących, to jest ograniczona najczęściej do polityki socjalnej, albo do działań o charakterze ideologicznym. Szczególnie jest to widoczne w konstrukcji najważniejszego instrumentu, jakie posiada państwo w swoim arsenale rządzenia – w systemie podatkowym. Podatek jest częścią umowy społecznej. Obywatele w podatkach opłacają funkcjonowanie aparatu państwa, w zamian mogą oczekiwać, że opłacani przez nas politycy i urzędnicy będą realizowali zadania przed nimi postawione, będą świadczyli konkretne usługi na naszą rzecz i to na jak najlepszym poziomie. Jest to oczywiście bardzo uproszczony, idealny i teoretyczny schemat, w którym niezadowoleni z poziomu usług obywatele potrafią poprzez wybory wydać werdykt skazujący na opozycje. Już wcześniej, można rzec w czasach przednaukowych, rządzący potrafili swoją polityką podatkową nagradzać lub karać swoich poddanych, czy później swoich obywateli. Konkretnymi decyzjami obniżającymi obciążenia podatkowe potrafili wskazywać, które grupy są dla nich ważniejsze i uprzywilejowane, a które miały ponosić ciężar utrzymywania państwa. Pod tym kątem warto przyjrzeć się polityce podatkowej III RP.

Jest to instrument o wiele bardziej skuteczny w swoim działaniu niż pomoc socjalna. To tak jak często przytaczany argument w różnych dyskusjach o dawaniu głodnemu wędki lub ryby. Przychylny rodzinom system podatkowy zdecydowanie będzie wędką, podczas gdy pomoc społeczna ma być ową rybą ratującą od głodu i częściowo uzależniającą od dostawcy ryb, który ma monopol na posiadanie wędek.

Pierwsza wędka została wręczona przez premiera Millera rodzicom samotnie wychowującym dzieci. Od tego momentu kawalerowie, panny, wdowy, wdowcy, rozwodnicy wychowujący dzieci mogli się z nimi wspólnie opodatkowywać, co przy ówczesnej skali podatkowej lepiej zarabiającym pozwalało na obniżenie zapłaconych podatków. Z różnych stron płynęły wówczas sygnały, że takie rozwiązanie będzie stymulowało falę fikcyjnych rozwodów, co bardziej zaradnych rodziców. Rzeczywiście odnotowano wówczas wzrost orzekanych rozwodów, a Naczelny Sąd Administracyjny musiał w 2009 r. przypomnieć, że wychowywanie samotnie dziecka oznacza, iż odbywa się ono bez udziału osób trzecich. Dzisiaj ten instrument nie jest już tak atrakcyjny po zmianach wprowadzonych za czasów rządów J. Kaczyńskiego, kiedy to obniżono podatki i wprowadzono tylko dwie sakle podatkowe 18% i 32%, przy czym przekroczenie pierwszego To wtedy też wprowadzono tzw. dużą ulgę na dzieci, czyli możliwość odpisu od dochodu stałe kwoty za każde wychowywane dziecko.

Owa duża ulga na dzieci stałą się obiektem zainteresowani nie tylko z okazji corocznego rozliczania podatków od osób fizycznych, ale też w związku z deklaracjami premiera Tuska, że zamierza podnieść kwoty zwolnień dla rodzin wychowujących trójkę i więcej dzieci, a jednocześnie zabrać cała kwotę, gdy rodzina wychowuje tylko jedno dziecko. Jak szybko obliczył te oszczędności dla budżetu Łukasz Warzecha na portalu polityce.pl, będą one wynosić ok. 140 mln. zł., co stanowi wartość 22 kontraktów, jakie podpisali prezesi spółki budującej stadiony na zbliżające się mistrzostwa Europy w piłce nożnej.

Uzasadnionym więc jest postawienie pytania o intencje rządzących. Można tylko przyklasnąć za pomysł podniesienia ulgi prorodzinnej dla większych rodzin, ale czy proponowane zniesienie ulgi na pierwsze dziecko przyniesie pozytywne skutki, wydaje się już wątpliwe. Teoretycznie pozytywnym skutkiem przy takim systemie podatkowym powinna być decyzja o posiadaniu drugiego lub więcej dzieci. Jednak czy młode rodziny, którym urodziło się pierwsze dziecko, patrząc jak dramatycznie zmienia się ich sytuacja życiowa, jak drastycznie rosną ich wydatki domowe, szybko będą się decydowali na drugie tylko po to, by skorzystać z ulgi prorodzinnej? Mało to prawdopodobne i może się okazać, że skutek takich planów będzie odwrotny do zamierzonych.

Warto gdzie indziej szukać oszczędności, a nie w kieszeniach młodych ludzi decydujących się na założenie rodziny. A w ramach umowy społecznej między rządzącymi a rządzonymi warto, by ci pierwsi już od samego początku pokazywali, że rodzina (nawet ta najmniejsza z jednym dzieckiem) jest dla nich partnerem. Dopiero wtedy, gdy będę miał przekonanie, że dla rządzących każda rodzina jest ważna, będę mógł żyć w przeganianiu, że moja większa też.

Powyżej wskazałem tylko na kilka podstawowych faktów związanych z podatkiem dochodowym od osób fizycznych. A dla sytuacji rodzin jeszcze większe znaczenia mają podatki pośrednie. To jednak niech będzie tematem następnego wpisu.

 

Dr Piotr Bajda
ISP PAN i IP UKSW



Polska polityka rodzinna w perspektywie historycznej

14 marca 2012 | Autor

Ostatnie tygodnie obfitują w doniesienia o „katastrofalnej sytuacji demograficznej”. Próbą ratunku wydaje się reforma emerytur, ale jest to tylko leczenie objawowe, a nie próba zmierzenia się z główną przyczyną starzenia się społeczeństwa: kryzysem rodziny i zmniejszaniem dzietności . Logiczną odpowiedzią byłaby zdecydowana polityka rodzinna…dlaczego tak trudno w Polsce ją realizować?
60 lat komunizmu niewątpliwie także w wymiarze rodziny pozostawiło swoje piętno. Komunizm ze swojej natury nie jest ideologią przyjazną rodzinie: F. Engels ujmuje rodzinę jako miejsce wyzysku kobiety przez mężczyznę. Zaleca ekonomiczne uniezależnienie się kobiety oraz jak najwcześniejsze przejęcie funkcji opiekuńczo-wychowawczych nad dziećmi przez państwo. W Polsce powojennej stworzono sieć żłobków, normą stała się praca zawodowa kobiety, ukształtował się negatywny wizerunek rodziny wielodzietnej jako rodziny z marginesu. Niemniej jednak państwo wypłacało zasiłek – tzw. „rodzinne” – wszystkim rodzinom mającym dzieci na utrzymaniu.
Po 1989 roku, w okresie transformacji ustrojowej położenie rodzin gwałtownie się pogorszyło. Wiązało się to przede wszystkim ze złą sytuacją mieszkaniową oraz wzrostem bezrobocia. Komercjalizacja usług społecznych w zakresie opieki nad dziećmi spowodowała podnoszenie się kosztów wychowania dziecka. Ustawą z 29 listopada 1990 roku wprowadzono progi dochodowe uprawniające do zasiłku tylko rodziny najuboższe. Podjęto kroki w celu decentralizacji polityki państwa podkreślając rolę lokalnej polityki społecznej. W 1997 roku powstał „Program polityki rodzinnej” a w 1999 roku ”Polityka prorodzinna Państwa”. Programy niestety nie doczekały się realizacji. Częste zmiany elit rządzących, brak ciągłości decyzji politycznych, odcinanie się od decyzji poprzedników oraz wpływ ideologii partii rządzącej na kierunki proponowanych zmian to przyczyna trudności w stworzeniu spójnej polityki rodzinnej. W 1999 roku zostały wydłużone urlopy macierzyńskie do 26 tygodni. W 2001 roku zostały skrócone o osiem tygodni /obecnie znów sukcesywnie przywraca się długość urlopu macierzyńskiego do stanu z 1999 roku/.
28 listopada 2003 roku (Dz.U. z 2003 r., nr228, poz.2255) wprowadzono zmiany systemu świadczeń rodzinnych, które obowiązują do dziś. Ustalono kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń na 504 zł., zapowiadając w ustawie waloryzację wysokości tego progu co trzy lata /wbrew tej zapowiedzi próg nie został podniesiony ani w 2006, ani w 2009 roku, co powoduje wypadanie z systemu świadczeń ok. 400 000 dzieci rocznie/. Obecnie /po weryfikacji świadczeń w 2009 roku/, rodzinom o dochodach niższych niż 504 zł. na osobę przysługuje miesięcznie 68 zł na dziecko do ukończenia 5 tego roku życia, 91 zł. na dziecko pomiędzy 5 a 18 rokiem życia oraz 98 zł na dziecko uczące się w wieku pomiędzy 18 a 24 rokiem życia. Ustawa przewiduje także różne dodatki. Poprzez uzależnienie prawa do wszystkich świadczeń pieniężnych od progu dochodowego polska polityka rodzinna nabrała cech polityki socjalnej.
Jak prezentujemy się na tle Europy, jeśli chodzi o zasiłki przyznawane rodzinom z dziećmi? Polska jako jeden z 7 wśród 25 krajów Unii wprowadziła próg dochodowy, w pozostałych 18 państwach wypłaca się zasiłki powszechne, tzn. przysługujące wszystkim posiadającym dzieci. W Polsce próg jest ok. 4 krotnie niższy od średniej wartości progów w tych siedmiu państwach, w których progi funkcjonują.
Zasiłki na dzieci w krajach europejskich w euro. Dane z 2005 roku.

Kwota przeznaczana na pomoc rodzinie z dziećmi na utrzymaniu wynosi w Polsce ok. 1% PKB. Transfer finansowy skierowany do grupy wiekowej 60+ wynosi ok. 8 – 9% PKB . Renty i emerytury są sukcesywnie waloryzowane, natomiast próg dochodowy dla rodzin z dziećmi pozostaje na niezmienionym poziomie od 2003 roku.
W 2004 roku wprowadzono możliwość wspólnego rozliczania się z dzieckiem przez samotnego rodzica, co sprawiło, że w pewnych sytuacjach korzystniejszy ekonomicznie od pozostawania w związku formalnym może okazać się rozwód lub separacja. Po wprowadzeniu tej regulacji w ciągu ośmiu miesięcy ilość separacji wzrosła o 203% a rozwodów o 23,2%.
8 marca 2007 roku został ogłoszony Program Polityki Rodzinnej, który zwrócił uwagę na problemy rodzin i ukierunkował dalsze działania Rządu. Moim zdaniem program ten realizuje trend wyrównywania szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy, stymuluje zatrudnienie kobiet – co jest pozytywne, lecz zarazem pomija wsparcie rodzin decydujących się na opiekę nad dzieckiem w domu, prowadząc do dalszej deprecjacji i dyskryminacji społecznej i ekonomicznej kobiet, które decydują się na samodzielne wychowywanie dzieci.
Do roku 2007 Polska była bodajże jedynym w Europie krajem nie uwzględniającym dzieci w rozliczeniu podatkowym. W 2007 roku wprowadzona została powszechna ulga podatkowa na dziecko w wysokości 1145 zł. Jest ona, obok powszechnego becikowego, mechanizmem właściwym polityce rodzinnej. Dzieci, które nie mają dochodów, płacą podatki, ponieważ konsumują: dziecko musi zjeść, myć się w ciepłej wodzie, musi mieć buty i książki – 23% od tej konsumpcji odprowadza się do skarbu państwa w formie podatku VAT. Jeśli wydajemy na dziecko 10 tys. zł. rocznie, to tym samym wpłacamy 2 tys. zł. do skarbu państwa jako podatek VAT. Ulga przynajmniej w części równoważy nadmierne obciążenie rodzin z dziećmi na utrzymaniu podatkami pośrednimi /VAT, akcyza/. Pozostaje jednak problem rodzin, których dochód jest tak niski, że nie mogą odpisać pełnej kwoty ulgi. Potrzebny jest mechanizm wyrównania tym rodzinom brakującej kwoty.
Obecny kryzys gospodarczy, podwyżki cen dóbr pierwszej potrzeby, podniesienie podatku VAT z 22% na 23%oraz podatku VAT na artykuły dziecięce z 8% na 22% w sposób szczególny uderzają w rodziny wychowujące dzieci. Ich położenie nadal się pogarsza. W r. 2010 w stosunku do roku 2009 wzrósł odsetek rodzin wielodzietnych żyjących poniżej granicy ubóstwa skrajnego. Dotyczy to rodzin z trojgiem dzieci, gdzie wzrósł z 9,3% do 9,8% oraz jeszcze bardziej rodzin z czworgiem i więcej dziećmi, w których odsetek wzrósł z 21, 3% do 24% (szacunki GUS).
Ostatnie lata przyniosły uchwalenie ustaw planowanych jeszcze przez minister J. Kluzik – Rostkowską: nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie /2010 r./, ustawa o formach opieki nad dziećmi do lat trzech /2011 r./ i ustawa o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej /2012 r./. Ustawy te nie wydają się spójną i adekwatną odpowiedzią ani na problemy demograficzne, ani na sytuację polskich rodzin z dziećmi na utrzymaniu.
Zarówno w zmianach prawnych jak i w obecnej debacie na temat polityki rodzinnej, toczącej się w publicznej przestrzeni, nadal główny nacisk kładzie się na mechanizmy rynku pracy, aktywizację zawodową kobiet – zakładając pozytywną współzależność pracy kobiet i dzietności – co nie wydaje się być tezą wystarczająco udokumentowaną. Pomija się lub niedostatecznie kładzie nacisk na potrzeby i rozwój rodziny, jako podmiotu polityki rodzinnej. Przykładem tego kierunku myślenia są propozycje zmian w systemie emerytalnym przesuwające i równające granice wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn do 67 roku życia pomijając równie konieczne mechanizmy wyrównania szans emerytalnych kobiet wychowujących i nie wychowujących dzieci. Podobnie w sprawach wychowania dzieci do lat trzech kładzie się nacisk na rozwój instytucjonalnych form opieki żłobkowej bez wspominania o ekonomicznej wartości pracy wychowawczo- opiekuńczej rodziców biologicznych.
„Polaków będzie mniej. Ale to żaden koniec świata. Przeciwnie – ta sytuacja ma też spore plusy.” -pisze pani Małgorzata Bunda w „Polityce” z 29. 02. 12. Oczywiście możemy spokojnie patrzeć na nieuchronność procesów społecznych, próbując znajdować ich dobre strony. W moim pojęciu kierunek zmian nie jest ani do końca nieuchronny, ani dobry. Chcę, aby Polska także w przyszłości była państwem silnym, stwarzającym godziwe warunki życia swoim obywatelom. Dlatego uważam, że jest nam potrzebna polityka rodzinna wspierająca polskie rodziny w ich wysiłku wychowywania następnego pokolenia.