System edukacji wobec rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym

8 marca 2013 | Autor | Kategoria: Analizy, Polska

mzszPoza placówkami służby zdrowia istnieją również instytucje niosące pomoc dzieciom niepełnosprawnym i ich rodzinom podlegające pod Ministerstwo Edukacji Narodowej. Są to instytucje oświatowe oraz placówki spółdzielczości inwalidów. Zalicza się do nich: poradnie psychologiczno – pedagogiczne, ośrodki wczesnej interwencji, przedszkola i oddziały specjalne, szkoły i klasy specjalne, świetlice, zasadnicze szkoły zawodowe specjalne, licea zawodowe i technika, zwykłe zakłady spółdzielni inwalidów oraz zakłady pracy chronionej.

Poradnie psychologiczno – pedagogiczne odgrywają ważną rolę w systemie pomocy i wsparcia rodzinom z dzieckiem niepełnosprawnym. Głównym zadaniem tej instytucji jest rozpoznanie dzieci z różnymi zaburzeniami, postawienie diagnozy oraz skierowanie dziecka do odpowiedniej formy kształcenia specjalnego. Dziecko, u którego stwierdzono tylko fragmentaryczne deficyty rozwojowe, jest kierowane na zajęcia korekcyjno – wyrównawcze, natomiast jeśli u dziecka zdiagnozowano poważniejsze zaburzenia rozwoju kieruje się je do szkoły specjalnej. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 czerwca 1993r. w sprawie organizacji i zasad działania publicznych poradni psychologiczno – pedagogicznych oraz innych publicznych poradni specjalistycznych podstawą skierowań jest orzeczenie przygotowywane w poradniach przez cały zespół, w którego skład wchodzą: dyrektor poradni, psycholog, pedagog, lekarz oraz przedstawiciel administracji szkolnej, zawierające określenia dotyczące rodzaju i stopnia niepełnosprawności, formy dalszego kształcenia oraz metody dalszej pracy z dzieckiem.

Wśród placówek wymienia się także ośrodki wczesnej interwencji. Adresatami tego typu placówek są dzieci w wieku od 0 do 7 lat, których rozwój psychoruchowy przebiega w sposób nieprawidłowy – są to dzieci niepełnosprawne lub zagrożone niepełnosprawnością. W ośrodkach wczesnej interwencji realizowany jest program wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, polegający na sformułowaniu kompleksowej i wieloprofilowej diagnozy klinicznej oraz diagnozy funkcjonalnej, a następnie zaplanowaniu i realizowaniu programu, mającego na celu usprawnienie dziecka we wszystkich sferach rozwoju (intelektualnej, ruchowej, społecznej, emocjonalnej). Skonstruowany program terapeutyczny jest przeprowadzany wspólnie z rodzicami dziecka – w domu, oraz w placówce – przez zespół wczesnego wspomagania, w którego skład wchodzą: lekarz, pedagog, psycholog, logopeda i rehabilitant. Program podlega ciągłej ewaluacji tak, aby był dostosowany w jak najlepszy sposób do aktualnego poziomu rozwoju dziecka.  Należy podkreślić, że wczesna diagnoza oraz szybkie rozpoczęcie terapii małego dziecka stwarza większe prawdopodobieństwo na poprawę rozwoju psychomotorycznego.

Przedszkola specjalne i oddziały specjalne przy przedszkolach powszechnych organizowane są dla dzieci w różnym rodzajem niepełnosprawności: z niepełnosprawnością wzrokową, słuchową, intelektualną oraz ruchową i dzieci przewlekle chorych. W tych placówkach dzieci objęte są opieką i oddziaływaniami wychowawczymi mającymi na celu stymulowanie rozwoju i kompensowanie występujących dysfunkcji. Oddziaływania te są dostosowane do typu niesprawności oraz do indywidualnych potrzeb dziecka.

Dzieci, które nie kwalifikują się, aby uczęszczać do powszechnych szkół podstawowych, kierowane są do szkół specjalnych lub klas specjalnych w szkołach powszechnych. W tych placówkach realizowany jest program nauczania stosowany w szkołach powszechnych, niekiedy odpowiednio modyfikowany lub przystosowany  do możliwości uczniów. Czasami zdarzają się sytuacje, w których dziecko nie może uczęszczać do szkoły specjalnej lub klasy specjalnej ze względu na rodzaj i stopień niepełnosprawności, zbyt dużą odległość od domu rodzinnego, brak miejsca w internacie lub innych okoliczności. W tych przypadkach dzieci niepełnosprawne mogą korzystać z innych form pomocy: nauczania zindywidualizowanego – uczęszczając do szkoły powszechnej, jednak realizując program szkoły specjalnej, oraz nauczania indywidualnego – odbywającego się w domu rodzinnym dziecka, realizując tylko podstawowe treści programowe.

Świetlice funkcjonujące przy szkołach zapewniają dzieciom opiekę oraz proponują różne formy spędzania wolnego czasu w taki sposób, aby był on zarówno atrakcyjny, jak i stymulował rozwój dziecka niepełnosprawnego.

Zasadnicze szkoły zawodowe specjalne, licea zawodowe oraz technika umożliwiają młodzieży niepełnosprawnej podjęcie dalszego kształcenia w celu uzyskania kwalifikacji zawodowych. Jest dla tych osób bardzo ważne, aby uzyskać wykształcenie oraz mieć poczucie bycia potrzebnym w społeczeństwie, realizując tym samym założenia integracji osób niepełnosprawnych ze sprawnymi członkami społeczeństwa.

Po ukończeniu szkoły zawodowej osoba niepełnosprawna może podjąć pracę. Jedną z możliwości zatrudnienia jest normalny zakład pracy, w którym rodzaj wykonywanych czynności jest dostosowany do możliwości pracownika. W zwykłych zakładach spółdzielni inwalidów oraz w zakładach pracy chronionej pracują osoby niepełnosprawne, które nie mogą bądź nie powinny pracować  w normalnych zakładach pracy. Pracownikom zapewnia się odpowiednie warunki pracy dotyczące między innymi organizacji przestrzeni miejsca pracy, dodatkowych urządzeń ułatwiających wykonywanie czynności oraz opieki lekarskiej i socjalnej.

Maria Zaręba-Szpyt

Autorka jest absolwentką Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, pedagogiem specjalnym wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, terapeutą.

Bibliografia:
Abramowska B. E. (red.): Twoje dziecko jest inne… Informacje i porady praktyczne dla rodziców dzieci zagrożonych niepełnosprawnością bądź dzieci z niepełnosprawnością w wieku 0-7 lat, Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym, Warszawa, 2008
Twardowski A.: Pomoc rodzinom dzieci niepełnosprawnych [w:] Obuchowska I. (red.): Dziecko niepełnosprawne w rodzinie, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa, 2008
Twardowski A.: Sytuacja rodzin dzieci niepełnosprawnych [w:] Obuchowska I. (red.): Dziecko niepełnosprawne w rodzinie, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa, 2008
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 czerwca 1993r. w sprawie organizacji i zasad działania publicznych poradni psychologiczno – pedagogicznych oraz innych publicznych poradni specjalistycznych (Dz. Urz. Nr 67 poz. 36)

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Twitter
Tagi: , , , ,

Komentarze:

Napisz nowy komentarz

1233