System pomocy i wsparcia rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym z zakresu polityki społecznej

20 lutego 2013 | Autor | Kategoria: Analizy, Polska

mzszZa wspomaganie rodziny w instytucjach państwowych są odpowiedzialne samorządy gminne, zarządzające Ośrodkami Pomocy Społecznej, i powiatowe, zarządzające Powiatowymi Centrami Pomocy Rodzinie. Do zadań gminy należą przede wszystkim: rozwiązywanie problemów społecznych, organizowanie pomocy społecznej na terenie gminy, przyznawanie świadczeń pieniężnych – zasiłków i dodatków do nich, oraz świadczeń niepieniężnych obejmujących udzielanie schronienia, zapewnienie posiłku i odzieży, dostęp do usług opiekuńczych, poradnictwo specjalistyczne oraz pracę socjalną. Obowiązkami samorządu powiatowego są natomiast: działania na rzecz osób niepełnosprawnych dotyczące przestrzegania ich praw, rehabilitacji zawodowej i społecznej, działania ograniczające skutki niepełnosprawności, współpraca z instytucjami rządowymi, samorządowymi, pozarządowymi i fundacjami, ale również udzielanie pomocy dotyczącej bezpośrednio osób niepełnosprawnych – dofinansowywanie turnusów rehabilitacyjnych, przedsięwzięć sportowych, kulturalnych, turystycznych i rekreacyjnych, sprzętu rehabilitacyjnego i środków pomocniczych, rehabilitacji, likwidacji barier architektonicznych i technicznych, likwidacji barier w komunikowaniu się, tworzenia warsztatów terapii zajęciowej. Oferowana pomoc ma poprawić funkcjonowanie rodziny w środowisku społecznym.

Jedną z podstawowych form pomocy, których oczekują rodziny posiadające  dziecko niepełnosprawne od instytucji publicznych są świadczenia finansowe. Mają one zrekompensować powstałe niedostatki w budżecie rodzinnym, wynikające z ponoszenia dodatkowych kosztów. Ustanowione w Polsce prawo wskazuje na możliwość otrzymania pomocy finansowej od Państwa przez osoby mające niskie dochody, samotnie wychowujące dzieci, przez rodziny wielodzietne oraz takie, których członek bądź członkowie są niepełnosprawni. Osoby i rodziny te mogą ubiegać się o tak zwane świadczenia rodzinne, czyli: zasiłek rodzinny, specjalne dodatki do zasiłku rodzinnego (w tym dodatki z tytułu urodzenia dziecka, opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego, samotnego wychowywania potomstwa, wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, kształcenia i rehabilitacji dziecka z niepełnosprawnością, rozpoczęcia roku szkolnego, podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania), zapomogę dotyczącą urodzenia się dziecka (tak zwane becikowe), świadczenia opiekuńcze przyznawane jednemu z rodziców, który nie ma zatrudnienia lub świadomie z niego rezygnuje, aby opiekować się dzieckiem oraz zapomogę dotyczącą urodzenia się dziecka wypłacaną przez gminy.

W Powiatowych Centrach Pomocy Rodzinie oraz Miejskich Ośrodkach Pomocy Społecznej rodzice mogą uzyskać informacje dotyczące wnioskowania o przyznanie świadczeń pieniężnych. Jednak wyżej wymienione nie są jedynymi, o jakie może ubierać się rodzina z dzieckiem niepełnosprawnym, bowiem Państwo ma obowiązek wobec niej dofinansowywania między innymi: uczestnictwa dziecka w systematycznej i kompleksowej rehabilitacji, zakupu sprzętu rehabilitacyjnego i środków pomocniczych, likwidacji barier i dostępu do usług. Jeśli dziecko pobiera naukę, gmina powinna zapewnić mu bezpłatny transport do placówki, w której odbywa się nauczanie, i opiekę podczas transportu. W momencie, w którym gmina nie jest w stanie takiego transportu zapewnić i to rodzice są zmuszeni płacić za transport swojego dziecka, powinna zwrócić rodzinie koszty przejazdu dziecka i opiekuna do placówki.

Środowiskowa pomoc społeczna obejmuje również pracę socjalną oraz pomoc i wsparcie społeczne. Praca socjalna polega na oddziaływaniu osoby i jej otoczenia społecznego, mające na celu usprawnianie tej osoby, aby była ona w stanie samodzielnie wypełniać zadania życiowe, zaspakajać swoje potrzeby oraz realizować się w różnych sferach życia. Czynności, które mają do tego doprowadzać to: „pomaganie w rozwiązywaniu problemów poprzez pokonywanie barier uniemożliwiających rozwój sił oraz zdolności jednostek lub grup; promowanie systemów (…) umożliwiających jednostkom bądź rodzinom maksymalne wykorzystanie istniejących w nich środków, świadczeń, zasobów i usług; adaptowanie ludzi do systemów służących optymalizacji ich rozwoju” .

Pomoc społeczna jest definiowana jako instytucja polityki społecznej państwa, która ma umożliwiać osobom oraz ich rodzinom pokonywanie trudnych sytuacji życiowych, z którymi te osoby nie są w stanie sobie poradzić. Działania pomocy społecznej, mające charakter profilaktyczny, rehabilitacyjny oraz obejmujące pracę socjalną, są tak zorganizowane, aby zaspakajać potrzeby osób i ich rodzin w momentach, w których one tego potrzebują.

Bardzo zbliżoną formą do pomocy społecznej jest wsparcie społeczne, które opiera się na motywowaniu i zachęcaniu osoby do wykorzystywania swoich własnych zasobów.

Maria Zaręba-Szpyt

Autorka jest absolwentką Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, pedagogiem specjalnym wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, terapeutą.

Bibliografia:
Abramowska B. E. (red.): Twoje dziecko jest inne… Informacje i porady praktyczne dla rodziców dzieci zagrożonych niepełnosprawnością bądź dzieci z niepełnosprawnością w wieku 0-7 lat, Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym, Warszawa, 2008
Szymanowska J.: Rodzina z dzieckiem niepełnosprawnym, Wydawnictwo Uniwersyteckie Trans Humana, Białystok, 2008
Ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, Dz. U. Nr 64, poz. 593, art.2 ust.1

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Twitter
Tagi: , , , , ,

Komentarze:

Napisz nowy komentarz

3841